Bệnh sán chó mèo là một trong những căn bệnh ký sinh trùng phổ biến có thể gây hại cho sức khỏe con người. Đặc biệt, những người tiếp xúc gần gũi với chó, mèo hoặc môi trường ô nhiễm thường mắc bệnh. Bạn sẽ có hiểu biết sâu sắc hơn về bệnh sán chó mèo trong bài viết này, từ nguyên nhân và triệu chứng của bệnh cho đến những cách ngăn ngừa và điều trị hiệu quả.
1. Bệnh sán chó mèo là gì?
- Bệnh sán chó mèo, còn được gọi là bệnh nhiễm giun sán do ký sinh trùng Toxocara canis (sán chó) và Toxocara cati (sán mèo), là một loại bệnh lây lan từ động vật sang con người. Đây là một bệnh ký sinh trùng phổ biến trên toàn thế giới, đặc biệt ở những quốc gia có điều kiện vệ sinh kém và khí hậu ấm áp.
- Ấu trùng của sán chó mèo có thể xâm nhập vào cơ thể người qua đường tiêu hóa, máu và sống trong gan, phổi, não và thậm chí là mắt. Bệnh này rất nguy hiểm vì nó có thể không có triệu chứng rõ rệt, khiến người bệnh chủ quan cho đến khi các biến chứng nghiêm trọng xuất hiện.
2. Nguyên nhân gây ra bệnh sán chó mèo
Tiếp xúc vô tình với trứng sán từ động vật nhiễm bệnh hoặc phân của môi trường là nguyên nhân chính gây bệnh sán chó mèo. Các trứng sán này có thể tồn tại trong thời gian dài bên ngoài và xâm nhập vào cơ thể con người theo nhiều cách khác nhau. Các con đường lây nhiễm phổ biến bao gồm:
Tiếp xúc với phân chó, mèo
Phân của chó, mèo và mèo nhiễm bệnh chứa hàng triệu trứng sán. Trứng sán sẽ đi theo phân thải khi động vật này đi vệ sinh và có thể tồn tại trong môi trường suốt nhiều tháng. Trứng sán sẽ bám vào đất, cát, nước và mọi bề mặt xung quanh nếu phân không được xử lý đúng cách. Những người có thể tiếp xúc vô tình với trứng sán theo các cách sau:
- Đi chân trần hoặc để da tiếp xúc trực tiếp với đất và cát bẩn, đặc biệt là ở những nơi có nhiều chó và mèo đi lại.
- Chơi đùa ở công viên, sân chơi hoặc bãi đất có phân động vật bị nhiễm sán• Khi làm vườn mà không đeo găng tay, vô tình đưa tay lên mũi, mắt hoặc miệng
- Các vật dụng từ ngoài trời, chẳng hạn như dép, quần áo và đồ chơi trẻ em, bị nhiễm trứng sán khi được mang về nhà, gây nguy cơ lây nhiễm cho cả gia đình.
Ăn thực phẩm chưa rửa sạch hoặc chưa nấu chín kỹ
Một trong những nguồn lây nhiễm sán phổ biến nhất là thực phẩm. Thực phẩm có thể chứa trứng sán chó mèo nếu không được vệ sinh hoặc chế biến đúng cách, gây nguy cơ nhiễm bệnh cao. Các thực phẩm có khả năng gây hại bao gồm:
- Rau sống và củ quả chưa rửa sạch: Trứng sán có thể bám vào bề mặt của những thứ được trồng gần nơi chó và mèo phóng uế. Những người ăn rau sống không được rửa hoặc khử trùng đúng cách có thể nuốt phải trứng sán mà không hay biết.
- Thịt sống hoặc chưa nấu chín: Khi ăn phải thức ăn hoặc nước uống nhiễm bẩn, một số động vật như lợn và bò có thể bị nhiễm ấu trùng sán. Trứng sán có thể đi vào cơ thể và phát triển thành ấu trùng gây bệnh nếu con người ăn thịt động vật chưa nấu chín hoặc chế biến không đảm bảo vệ sinh
- .Nước uống bị ô nhiễm: Trong ao, hồ, suối hoặc nguồn nước sinh hoạt không được xử lý kỹ, có thể có trứng sán. Nguy cơ nhiễm sán cao khi uống nước không đun sôi hoặc khi sử dụng nước bẩn để rửa thực phẩm.
Vệ sinh cá nhân kém
Một trong những nguyên nhân chính khiến bệnh sán chó mèo lây lan là không vệ sinh cá nhân. Thói quen vệ sinh không tốt có thể làm tăng khả năng nhiễm bệnh như
- Không rửa tay sau khi tiếp xúc với chó hoặc mèo: Trứng sán có thể dính vào tay và theo đường miệng vào cơ thể khi ăn uống nếu bạn không rửa tay trước khi chạm vào lông, miệng hoặc cơ thể của chúng
- .Không rửa tay sau khi làm vườn hoặc chơi đùa ngoài trời mà không có ba Triệu chứng sán chó mèo
3. Triệu chứng của bệnh sán chó mèo
Các triệu chứng của bệnh sán chó mèo phụ thuộc vào số lượng ấu trùng, mức độ nhiễm bệnh và cơ quan mà ấu trùng lây lan. Bệnh nhân có thể không có bất kỳ triệu chứng nào trong một số trường hợp, nhưng khi ấu trùng xâm nhập vào các cơ quan nội tạng, họ có thể gặp phải các triệu chứng sau:
Triệu chứng toàn thân
- Sốt nhẹ hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân• Mệt mỏi, chán ăn và giảm cân
- Đau cơ và khớp.
Triệu chứng ở đường tiêu hóa
- Đau bụng âm ỉ, buồn nôn.
- Bệnh tiêu hóa bao gồm táo bón và tiêu chảy.
Triệu chứng liên quan đến gan
- Ấu trùng sán có thể ký sinh ở gan, dẫn đến một tình trạng gây đau hạ sườn phải và gan to.
- Có thể có những bất thường trong men gan.
Triệu chứng ở mắt
- Ấu trùng sán chó mèo có thể xâm nhập vào mắt, gây viêm màng bồ đào, giảm thị lực và thậm chí là mù lòa nếu không được điều trị kịp thời.
Triệu chứng ở hệ thần kinh
- Người bệnh có thể gặp các biểu hiện nghiêm trọng như đau đầu, co giật, rối loạn thần kinh, thậm chí là hôn mê khi bị sán ký sinh ở não.
4. Cách chẩn đoán bệnh sán chó mèo
Các chuyên gia chẩn đoán sán chó mèo thường dựa vào các phương pháp sau:
Thăm khám lâm sàng
- Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử tiếp xúc với động vật của bệnh nhân, các triệu chứng lâm sàng và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.
Xét nghiệm máu
- Xét nghiệm ELISA để xác định kháng thể chống lại ấu trùng sán trong máu của chó mèo Đây là phương pháp chẩn đoán được sử dụng phổ biến và rất chính xác.• Kiểm tra bạch cầu ái toan (Eosinophil). Một dấu hiệu cho thấy cơ thể đang phản ứng với ký sinh trùng là tăng bạch cầu ái toan.
Chẩn đoán hình ảnh
- Nếu có nghi ngờ sán đã ký sinh trong các cơ quan như gan, não hoặc mắt, vị trí của ấu trùng sán có thể được xác định thông qua chụp siêu âm, chụp CT hoặc MRI.
5. Phương pháp điều trị bệnh sán chó mèo
Điều trị sán chó mèo cần được thực hiện dưới sự chỉ định và theo dõi của chuyên gia chuyên môn. Cách điều trị bao gồm:
Dùng thuốc đặc trị
- Hai loại thuốc kháng ký sinh trùng phổ biến, Albendazole và Mebendazole, tiêu diệt ấu trùng sán. Mức độ nhiễm bệnh sẽ quyết định liều lượng thuốc và thời gian dùng thuốc.
- Corticosteroid: Được sử dụng cho bệnh nhân có phản ứng viêm ấu trùng ký sinh nghiêm trọng.
Điều trị triệu chứng
- Bác sĩ có thể chỉ định thêm hỗ trợ như giảm đau và chống co giật nếu bệnh nhân có các triệu chứng nghiêm trọng như đau đầu, co giật và suy giảm thị lực.
Theo dõi sức khỏe định kỳ
- Bệnh nhân cần được khám lại sau khi điều trị để đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện nguy cơ tái nhiễm.
6. Biện pháp phòng ngừa bệnh sán chó mèo
Phòng ngừa bệnh sán ở chó mèo là rất quan trọng để ngăn ngừa nhiễm ký sinh trùng. Các biện pháp phòng ngừa hiệu quả bao gồm:
Giữ vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường
- Rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với mèo hoặc chó và trước khi ăn.• Đảm bảo dọn dẹp và chăm sóc chó và mèo đúng cách.
Tẩy giun định kỳ cho chó, mèo
- Chó và mèo cần được tẩy giun theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để giảm nguy cơ lây nhiễm sán.
Đảm bảo an toàn thực phẩm
- Tránh lây nhiễm trứng sán qua thực phẩm bằng cách rửa rau sống và nấu chín thịt trước khi ăn.
Hạn chế cho trẻ chơi ở nơi có nguy cơ nhiễm sán
- Không để trẻ chơi đùa trên đất mà không được giám sát; cát nghi có thể gây nhiễm phân cho chó và mèo.
7. Tác hại của bệnh sán chó mèo đối với sức khỏe
Sán chó mèo có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Những biến chứng này bao gồm:
Biến chứng ở mắt
- có thể bao gồm viêm màng bồ đào, mù lòa và giảm thị lực.
Biến chứng ở gan
- Ấu trùng sán ký sinh có thể gây viêm gan và xơ gan.
Biến chứng ở hệ thần kinh
- Bệnh nhân bị sán ký sinh ở não có nguy cơ cao bị co giật, rối loạn thần kinh hoặc thậm chí là tử vong.
Gây suy nhược cơ thể
- Bệnh sán chó mèo có thể gây mệt mỏi, suy nhược và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
8. Kết luận
Mặc dù bệnh sán chó mèo là một căn bệnh nguy hiểm, nhưng việc tuân thủ các biện pháp vệ sinh cá nhân và chăm sóc vật nuôi đúng cách hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình, hãy luôn giữ vệ sinh, tẩy giun cho thú cưng và thận trọng khi tiếp xúc với động vật. Hãy đến cơ sở y tế để được khám và điều trị ngay khi có bất kỳ triệu chứng nghi ngờ nào.
Ngoài ra, trong quá trình chăm sóc sức khỏe, người dân cũng nên chú ý đến các dấu hiệu đột quỵ, một căn bệnh cấp tính có thể xảy ra đột ngột và gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời, chi tiết xin truy cập website benhsancho.net xin cảm ơn!